27 lutego 2021
Zdrowie 15 stycznia 2021

Co to jest ten hormon, Oksytocyna?

Wiesz, kiedy czujesz się bardzo blisko swojego partnera? Jak po seksie lub podczas dzielenia się chwilą, która wzmacnia Twoją więź i sprawia, że czujesz się jeszcze bardziej zakochana lub pożądana? 

Tak, oksytocyna odgrywa dużą rolę w ułatwianiu tej szczególnej więzi. Ale jej rola nie kończy się tylko na tym...

Co to jest Oksytocyna?

Oksytocyna to potężny hormon, który działa jak neuroprzekaźnik w mózgu. Dla wielu oksytocyna jest określana jako "hormon miłości" lub "hormon przytulania". 

I choć oksytocyna jest często kojarzona z romantycznymi relacjami między partnerami, to odgrywa również dużą rolę w łączeniu matki z dzieckiem, aktywności seksualnej i pobudzeniu oraz zdrowiu psychicznym. 

W rzeczywistości niektórzy endokrynolodzy (ci, którzy specjalizują się w gruczołach i hormonach) uważają, że oksytocynę można luźno porównać do leku, ekstazy, ponieważ oba zwiększają poczucie zaufania i intymności (więcej na ten temat później...).

Niestety, oksytocyna nie wywołuje uczucia bycia "na haju", więc nie ma obaw, że syntetyczna forma oksytocyny będzie nadużywana.

Hormon ten jest związany z seksem i miłością ze względu na jego zdolność do wywoływania więzi społecznych, zaufania i komunikacji (zwłaszcza podczas kłótni), co jest niezbędne do przetrwania gatunku i tworzenia relacji emocjonalnych. 

W wielu testach na różnych zwierzętach stwierdzono, że wstrzyknięcie oksytocyny doprowadziło do pewnych niesamowitych zachowań miłosnych i seksualnych. 

Na przykład, żeńskie vole preriowe były bardziej narażone na tworzenie monogamicznych związków z partnerem, gdy wstrzykiwano im oksytocynę podczas aktywności seksualnej. Inny interesujący przykład: u samców szczurów zastrzyki oksytocyny w płyn mózgowo-rdzeniowy powodowały spontaniczne erekcje.

A jeśli chodzi o nas, ludzi, okazało się, że jednostki w początkowych etapach romantycznego związku miały wyższe poziomy oksytocyny (które utrzymywały się przez sześć miesięcy) niż te, które były samotne.

Fascynujące jest również to, że badania przeprowadzone w 2012 r. wykazały, iż mężczyźni z wyższym poziomem oksytocyny mogą mieć wpływ na zachowanie większej odległości od atrakcyjnych nieznajomych kobiet, zmniejszając prawdopodobieństwo zdrady. 

Może to wynikać z faktu, że relacja romantyczno-oksytokinowa działa w pętli: im więcej czasu spędza się z partnerem, tym więcej oksytocyny wytwarzają. Im więcej oksytocyny wytwarzamy, tym bardziej możemy pragnąć lub czuć się bliżej partnera.

Dodatkowo stwierdzono, że "osoby z wyższym poziomem oksytocyny miały więcej seksu z mniejszą liczbą partnerów", co pokazuje, że osoby te miały dłuższe relacje.

Oksytocyna i orgazm

Już teraz wiesz, że oksytocyna jest uwalniana, gdy dwie osoby spędzają razem czas wysokiej jakości i gdy pojawia się atrakcja. Ale oksytocyna również jest uwalniana podczas orgazmu, tylko na krótki okres czasu, co może być zwodnicze. 

Po osiągnięciu punktu kulminacyjnego, dwie osoby mają wyższy poziom zaufania, co wywołuje pozytywne emocje. I tak jak u zwierząt, ludzie cieszą się nagrodą, która pochodzi z uprawiania seksu i osiągania orgazmu. Ale ten krótkotrwały pośpiech oksytocyny powoduje różne reakcje u mężczyzn i kobiet.

U kobiet, oksytocyna może tworzyć poczucie intymności i bliskości z partnerem, co sprawia, że wierzy, że jej partner może być dla niej idealnym partnerem. W ten sposób kobieta może być czasami oślepiona przez silne działanie oksytocyny. Ale ten hormon nie ma zdolności do rozszyfrowania, czy jej partner jest w rzeczywistości godny zaufania, czy też nie.

Mężczyźni jednak, po zakończeniu intymności, na ogół "wracają do bycia sobą", jak twierdzi dr Graziano Breuning. 

Oksytocyna i szczęście

Oksytocyna i szczęście

Nie jest tajemnicą, że oksytocyna ma zdolność do wywoływania pozytywnych emocji. A według dr Paula Zaka, wysoki poziom oksytocyny wiąże się ze zwiększonym poczuciem szczęścia i dobrego samopoczucia, a także życzliwości.

Testował tę teorię, rekrutując 60 studentek i analizując ich próbki krwi przed i po otrzymaniu pieniędzy od nieznajomego. Te kobiety miały możliwość zwrócenia części pieniędzy lub zatrzymania ich. Wyniki były następujące: kobiety, które zwróciły część pieniędzy, miały wyższy poziom oksytocyny.

Zak badał również korelację między mężczyznami a ich poziomem oksytocyny. Stwierdził, że mężczyźni z wyższym poziomem tego hormonu (przyjmowanego do nosa) byli bardziej hojni po obejrzeniu publicznych ogłoszeń na tematy wrażliwe, takie jak globalne ocieplenie. Mężczyźni podali ten hormon, przekazując 56 procent więcej pieniędzy na te cele niż ci z grupy placebo.

Zabawny fakt? Zak uważa, że reklamodawcy wykorzystują moc oksytocyny do sprzedaży swoich produktów. Przykładem mogą być reklamy papieru toaletowego, w których biorą udział szczeniaki. Ludzie lubią szczenięta, więc wypuszczają oksytocynę, przez co są bardziej skłonni do zakupu produktu.

Oksytocyna, rozmnażanie żeńskie i wiązanie matka-dziecko

Tak jak oksytocyna wywołuje uczucie bliskości i więzi między partnerami, tak samo tworzy silną więź między matką i dzieckiem. Ma ona również silny wpływ na układ rozrodczy kobiety.

Na przykład u kobiet w ciąży to właśnie oksytocyna wysyła do macicy sygnały do skurczów w celu wywołania porodu. 

Po porodzie oksytocyna pomaga w karmieniu piersią. Dzieje się tak dlatego, że kiedy dziecko zatrzaskuje się na piersi matki, oksytocyna jest uwalniana, powodując wydzielanie się mleka. 

I gdy ja przychodzi rodzić style, matki z wysokimi poziomami oksytocyna pokazywali być czuły, uważny, i bardziej angażujący (mówić lub śpiewać w pewien sposób). 

Co ciekawe, ta więź matka-dziecko jest nie tylko restrykcyjna dla matek biologicznych, ale także dla matek przybranych i adopcyjnych...

Podczas gdy na więź matka-dziecko prawdopodobnie większy wpływ ma uwalnianie oksytocyny, również ojcowie mogą wykazywać pozytywne zachowania związane z tym hormonem. 

Jedno z badań wykazało, że ojcowie, którzy pomagali kierować uwagę dziecka na pewne przedmioty i zachęcali je do odkrywania, mieli wyższy poziom oksytocyny niż ojcowie, którzy nie okazywali takiego zachowania przy dziecku.

Główna badaczka tego badania, doktor Ruth Feldman, powiedziała:

"Stwierdziliśmy, że po podaniu oksytocyny, ślinotokowa ojcowska oksytocyna wzrosła dramatycznie, ponad 10-krotnie, ale co więcej, podobny wzrost stwierdzono u niemowląt oksytocyny. W warunkach oksytocyny zwiększyły się kluczowe zachowania rodzicielskie, w tym dotyk ojca i wzajemność społeczna, ale wzrosły również zachowania społeczne niemowląt, w tym spojrzenie społeczne i zachowania rozpoznawcze".